Hele tepezcohuiteschors

Mimosa tenuiflora (tepezcohuite) is een doornige boom met roodbruine schors die 4 tot 6 m hoog kan worden. Kenmerkend zijn de korte, rechtopstaande, zeer scherpe doorns van 2 tot 3 cm. De bloemen zijn witgeel en staan meestal in cilindervormige aren.

De boom groeit vooral in een warm, vochtig klimaat, met name in graslanden en doornstruwelen. Hij komt voor in de droge delen van warme, vochtige gebieden, als onderdeel van lage doornbossen. Zijn verspreidingsgebied begint in Brazilië en er zijn exemplaren gevonden in het noorden van Mexico, maar de grootste populaties bevinden zich op de landengte van Tehuantepec, in Oaxaca en in het zuiden van Chiapas in Mexico. In sommige delen van Mexico wordt hij gezien als moeilijk te verwijderen onkruid, omdat hij vooral maïsvelden en verlaten landbouwgrond binnendringt en dichte, uitgestrekte groepen vormt, met name in de vallei van Cintalapa en het noordwesten van de kustvlakte van Chiapas. Op basis van exemplaren uit Mexico, Midden- en Zuid-Amerika is tepezcohuite sinds het begin van de twintigste eeuw bekend. De traditionele toepassingen zijn al veel ouder. Tegenwoordig is de plant herontdekt of opnieuw populair geworden vanwege de cosmetische en farmaceutische eigenschappen van de schors, die effectieve middelen zouden opleveren.

In de stamschors zijn de triterpeensaponinen mimonosiden A, B en C geïdentificeerd; sterolglycosiden van campesterol, stigmasterol en daucosterol; en de indoolalkaloïden 5-hydroxytryptamine en N-N-dimethyltryptamine.

In de stamschors is een antibiotische en gladde-spierstimulerende werking aangetoond.

De plant is algemeen bekend als Jurema, Jurema Preta, Catinga, Tepezcohuite en Tepescohuite.

Traditionele toepassingen van tepezcohuite (Mimosa tenuiflora):

• Hout: Brandstof (brandhout en/of houtskool) en palen voor omheiningen.
• Levende plant: Levende omheiningen en alternatief gewas ter bescherming van landbouwgrond en soms weiden, of afwisseling van landbouwgrond, vooral maïsvelden, met tepezcohuitepercelen
• Medicinaal gebruik: Voor het wassen van wonden, als kompres of verband op oppervlakkige huidwonden en als gorgelmiddel bij beschadigingen in de mond, het gehemelte, het tandvlees enzovoort.
• Tanninen: Het verven van stoffen.
• Poeder: Bij tweede- en derdegraadsbrandwonden zou het snel de pijn wegnemen en zonder littekens genezen. Er is echter vastgesteld dat het poeder bij zeer ernstige brandwonden (derde graad) vochtig wordt door rechtstreeks contact met beschadigd weefsel en wondvocht en een zwarte, ondoordringbare laag vormt. De schors bevat namelijk gommen, kristallen en tanninen, naast micro-organismen die infecties kunnen veroorzaken. Deze laag verhindert de zuurstoftoevoer en daarmee de genezing van diepe brandwonden.
• Zeep: Tegen allerlei dermatosen; verwijdert acne, vlekken, rimpels en zwangerschapsstriae.
• Zalf: Bij lichte brandwonden, huidaandoeningen, vlekken, schimmels en herpes.
• Extract: Bij allergieën, eczeem en littekens en als haartonicum.
• Talkpoeder: Voor na het scheren en bij allergische reacties, huiduitslag, jeuk en schuurplekken.
• Shampoos: Voor alle haartypen; versterkt de hoofdhuid en voorkomt roos en haaruitval.
• Vochtinbrengende crème: Herstelt de huid en vervaagt expressielijntjes.
• Crème met collageen: Herstelt de huid, vermindert vlekken en voorkomt rimpels.

Tepezcohuite is niet alleen een natuurlijke hulpbron uit het doornstruweel in centraal Chiapas en op de landengte van Tehuantepec in Oaxaca, maar ook een bron van veevoer. Er zijn verschillende therapeutische toepassingen ontdekt, vooral voor de huid en bij maagzweren, en de plant kan mogelijk met extracten van andere geneeskrachtige planten worden gecombineerd. Houd echter rekening met de negatieve effecten die aan het alkaloïdengehalte worden toegeschreven; behandelingen mogen daarom niet zonder professionele begeleiding worden voortgezet.