Essenbladeren

Essen zijn bomen die verwant zijn aan de olijf. De smalbladige es, Fraxinus angustifolia, maakt deel uit van oeverbossen. De gewone es, Fraxinus excelsior, groeit op bergweiden en aan de randen van loofbossen. De eerste komt veel voor rond de Middellandse Zee; de tweede van het Cantabrisch Gebergte en de Pyreneeën tot Zuid-Scandinavië.
Het zijn bladverliezende bomen met grijsachtige schors, samengestelde bladeren met meerdere lancetvormige, puntige en getande deelblaadjes, pluimvormige bloemen en gevleugelde vruchten.

Es bevat flavonoïden zoals rutine en quercetine, polyfenolen, mannitol, appelzuur, veel tanninen en coumarineglycosiden in de bast.
Bladeren en bast bevatten vaak koolhydraten zoals dextrose, inositol en mannitol, organische zuren zoals appelzuur en het pentacyclische triterpeen ursolzuur. Daarnaast polyfenolische verbindingen, flavonpigmenten zoals quercetine, rutoside en rutine, coumarineglycosiden, alkaloïden zoals fraxine en fraxinol, tanninen, harsen en etherische oliën.

Er worden ontstekingsremmende, pijnstillende en antireumatische eigenschappen aan toegeschreven. Als zalf of omslag verlicht es het gevoel van vermoeide benen en helpt hij spataderen te voorkomen.
Andere belangrijke eigenschappen zijn het reguleren van overtollig talg, de antibacteriële werking en wondgenezing. Daarom wordt hij in omslagen, zalven en crèmes gebruikt bij acne, dermatitis, steenpuisten, psoriasis, eczeem en wonden. Ook is het gebruik tegen slechte adem en bloedend tandvlees bekend, door op de bladeren te kauwen of met een aftreksel te spoelen.